OHAL ilanı ne anlama geliyor?

AYŞEGÜL KAHVECİOĞLU Ankara – Anayasanın 119. unsurunda düzenlenen İnanılmaz Hal unsuruna nazaran cumhurbaşkanı; natürel afet hallerinde yurdun tamamında yahut bir bölgesinde, mühleti altı ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebiliyor. Resmi Gazete’de yayımlanan OHAL kararının Meclis’in onayına sunulması gerekiyor.

Meclis’in, gerekli görmesi halinde OHAL’in müddetini kısaltabilmeye, uzatabilmeye yahut OHAL’i kaldırmaya yetkisi bulunuyor. Bu kapsamda Meclis, cumhurbaşkanının talebiyle her keresinde dört ayı geçmemek üzere OHAL mühletini uzatabiliyor.

Kararname yetkisi

OHAL durumunda cumhurbaşkanı, OHAL’in gerekli kıldığı hususlarda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabiliyor. Kanun kararındaki bu kararnamelerin de Resmi Gazete’de yayımlanması, tıpkı gün Meclis’in onayına sunulması gerekiyor. OHAL sırasında çıkarılan cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin tıpkı vakitte üç ay içinde Meclis’te görüşülüp karara bağlanması gerekiyor. Aksi halde bu kararnameler zaten yürürlükten kalkıyor.

3 aylık OHAL ilanı kararının, Türkiye’nin 2023 seçimlerine gitmesi planlanan 14 Mayıs tarihinden 1 hafta evvel sona erecek olması da seçim sürecinin bu karardan nasıl etkileneceği tartışmalarına neden oluyor. Anayasaya nazaran seçimlerin olağan tarihi olan 18 Haziran 2023‘ten sonraki bir tarihe ertelenmesi, savaş hali dışında mümkün olmuyor.

Gündem değişti

Pazartesi Meclis’te kümesi bulunan tüm siyasi partilerin iştirakiyle yapılan Müşavere Heyeti toplantısında, Meclis’in sarsıntı felâketinin akabinde Genel Heyet çalışmalarına 1 hafta mühletle orta vermesi kararlaştırılmıştı. Dün Genel Heyet bu kararın onaylanması için toplandı lakin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın OHAL ilanı kararıyla Meclis’in gündemi de değişti.

Dün Meclis Lideri Mustafa Şentop’un yönettiği Meclis Genel Kurulu’nda sadece partilerin sarsıntıyla ilgili hazırladığı ortak bildiri metni okundu. Resmi Gazete’de yayımlanan OHAL kararı için Meclis’in tekrar toplanarak kararı onaylaması bekleniyor. OHAL kararının, 151’den az olmamak kaydıyla toplantıya katılanların yarısından bir fazlasının oyuyla alınması gerekiyor.

Yarın yapılacak görüşmelerde, OHAL kararını HDP’nin “cumhurbaşkanına çok geniş yetkiler verildiği” gerekçesiyle desteklemeyeceği; CHP’nin ise mevzuyu şimdi değerlendirdiği tabir ediliyor. DÜZGÜN Parti ve MHP’nin ise karara dayanak vereceği belirtiliyor.

Öte yandan AK Partili milletvekillerinin birçoklarının zelzele bölgesinde görevlendirildiği biliniyor.

Yükümlülükler getiriyor

Felâkete uğrayanların kurtarılması, meydana gelen hasar ve zararın telafisi için gereksinim duyulan ve çabucak sağlanamayan para ve her türlü taşınır ve taşınmaz mallar ve yapılması gereken işler; para, mal ve çalışma yükümlülüğü yoluyla sağlanacak. Bu kapsamda gerekli harcamalar öncelikle kamu kaynakları ile yardımlardan sağlanacak. 

OHAL ilan edilen bölge içindeki kamu kurum ve kuruluşlarıyla hukukî ve gerçek bireyler, kendilerinden istenecek yahut yükümlülük konulacak arazi, arsa, bina, tesis, araç, gereç, yiyecek, ilaç ve tıbbi gereç ile giyecek ve öteki hususları vermek zorunda olacak. Yiyecek, giyecek, araç, gereç, ilaç ve tıbbi gereçler üzere zorunlu hususlar bölge sonları içinde sağlanamadığı takdirde, en yakın bölgelerden yükümlülük yolu ile sağlanacak. 

OHAL ilan edilen bölgelerde18-60 yaşları ortasındaki bütün vatandaşlar, OHAL sebebiyle kendilerine verilecek işleri yapmakla yükümlü olacak. Emekçi gereksinimlerinin karşılanmasında ve kuruluşlar ortasındaki personel naklinde, İŞKUR’dan yararlanılacak. 

Bölgenin makul yerlerinde yerleşim yasaklanabilecek, muhakkak yerleşim yerlerine girişler ve çıkışlar sonlandırılabilecek.

Yorum yapın